Największe firmy w Europie Środkowej

Czeska grupa energetyczna ČEZ, to według amerykańskiego magazynu Forbes największa spółka giełdowa w Europie Środkowej. W tegorocznym rankingu Forbes Global 2000, ČEZ zajął 336 pozycję, tym samym poprawił swój ubiegłoroczny wynik o 125 miejsc.

Wyceniony na 16.16 mld. dolarów ČEZ to jedyna czeska firma na liście. Poza nią, naszą część Europy reprezentują w rankinku cztery koncerny z Polski i dwa z Węgier.


Mogazyn Forbes układa swój ranking na podstawie wypadkowej czterech wartości: sprzedaży, zysków, aktywów i wartości rynkowej. W tym roku pierwsze miejsce zajęła amerykańska korporacja General Electric, na kolejnych miejscach uplasował się holenderski Shell i japońska Toyota.

Pełna lista Forbes Global 2000
Przeczytaj cały artykuł.

Wzrost napięć węgiersko-romskich

Każdy każdego nienawidzi. Między większością społeczeństwa a romską mniejszością ma miejsce zimna wojna - uważa Erno Kállai, węgierski rzecznik praw mniejszości.

Relacje między Węgrami a węgierskimi Romami pogorszyły się znacznie po wydarzeniach z ubiegłego tygodnia. W poniedziałek w wiosce Tatárszentgyörgy w środkowych Węgrzech zginęło dwóch Romów. Z opisu wynika, że było to morderstwo z zimną krwią.

Jeden z przestępców rzucił na dach domu bombę zapalającą, podczas gdy drugi czekał przed wejściem i z odległości ok. pięciu metrów strzelał do ludzi uciekających przed ogniem. Kule dosięgły młodego ojca i jego pięcioletniego syna. Jego trzy i sześcioletnie rodzeństwo, z poważnymi obrażeniami leży w szpitalu. Lżej ranna została matka.

Przed siedzibą Narodowej Rady Romów płoną świeczki na cześć ofiar tragedii w Tatárszentgyörgy. Przywódcy Rady w emocjonalnych wystąpieniach porównują obecną sytuację do holokaustu i wzywają polityków do natychmiastowych działań. [foto: budapesttimes.hu]

Z niejasnych powodów, pierwsi policjanci, którzy przyjechali na miejsce zdarzenia uznali, że mają do czynienia z ofiarami zwarcia elektrycznego - mimo że, jak się później okazało, na ziemi widoczne były ślady krwi i łuski po nabojach. Posłowie mniejszości romskiej, oskarżyli wówczas władze o próbę tuszowania sprawy. Jak poinformowały węgierskie media, teraz na ich adresy wysyłane są listy z pogróżkami.

W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy romskie domy atakowano w podobny sposób szesnaście razy. Bardzo możliwe, że stoi za tym jedna grupa sprawców - ujawniło niedawno węgierskie Narodowe Biuro Śledcze. W innym oświadczeniu, wykluczono jednak, aby za ostatnią tragedią stali radykałowie, czy nacjonaliści. Motyw ataków wziąż pozostaje nieznany. Wielu węgierskich komentatorów łączy je jednak z pogarszającą się sytuacją gospodarczą w kraju.

Według różnych danych Romowie stanowią na Węgrzech 5-7% społeczeństwa.
Przeczytaj cały artykuł.

Korupcja środkowoeuropesjka

Transparency International (TI) opublikowało dziś raport na temat korupcji na świecie. Jak wypada nasz region? Nie najgorzej: wysoko na 26 miejscu lokuje się Słowenia (wskaźnik 6,7 punktów na 10). W piątej i szóstej dziesiątce można znaleźć Czechy (5,2), Węgry (5,1), Słowację (5,0) i Polskę (4,6). Kilka pozycji niżej lokuje się Chorwacja (4,4).

Znacznie słabsze wyniki uzyskali najmłodsi członkowie Unii Europejskiej Rumunia (3,8) i Bułgaria (3,6) oraz aspirująca do UE Macedonia (3,6). To tylko nieznacznie lepiej niż takie kraje jak Serbia (3,4), Czarnogóra (3,4), Albania (3,4) czy Bośnia i Hercegowina (3,2). Brak informacji na temat Kosowa.

TI bada skalę korupcji za pomocą ankiet. Mieszkańcy poszczególnych krajów wypytywani są szczegółowo ile ich zdaniem są w stanie załatwić bez łapówki. Jest to więc badanie percepcji zasięgu korupcji, a nie samego zjawiska. Choć oczywiście jedno jest z drugim ściśle powiązane.

Zależność jest prosta: im więcej w danym kraju mówi się o korupcji (w mediach, na ulicach), tym słabiej dane państwo wypada w rankingach TI. Szczęśliwi mogą być więc Słoweńcy. Badania Transparency przeprowadzono zanim w kraju wybuchła afera wokół premiera.

Pierwszego września, w samym środku parlamentarnej kampanii wyborczej, słoweński szef rządu Janez Jansa i ludzie z jego otoczenia zostali oskarżeni o przyjęcie 21 milionów euro łapówki za ustawienie przetargu na transportery opancerzone Patria. Całej sprawie pikanterii dodaje fakt, że informacje te po raz pierwszy wyemitowała fińska telewizja państwowa. Śledztwo trwa, jak na razie żaden ze słoweńskich polityków nie został o nic oskarżony. Afera Patrii zdominowała jednak całą kampanię wyborczą, co przyniosło łatwe do przewidzenia konsekwencje. Słoweńska Partia Demokratyczna Janeza Jansy minimalnie przegrała niedzielne wybory. Przeczytaj cały artykuł.

04.08 - 10.08 Europa Środkowa

Igrzyska Olimpijskie w Pekinie, wypadek kolejowy w Studence i wojna w Osetii Południowej to główne tematy ubiegłego tygodnia u naszych południowych sąsiadów.

Czesi mają na kącie dwa złote, Słowacy i Węgrzy po jednym srebrnym krążku. Wszyscy wierzą, że na tym się nie skończy. Pierwsze złoto na igrzyskach w Pekinie trafiło w ręce Czeszki. Kateřina Emmons okazała się bezkonkurencyjna w kategorii karabinka pneumatycznego, wyrównując jednocześnie rekord świata. Już następnego dnia na najwyższe podium wszedł David Kostelecký. W konkurencji trap (strzelanie do rzutek) zdobył złoty medal mimo gęstej ulewy i wysokiej temperatury.

David Kostelecký po ostatnim celnym strzale z radości położył się w kałuży. Foto: MFDNES

Trap okazał się szczęśliwy także dla Słowaków. Zuzana Štefečeková zdobyła w tej dyscyplinie olimpijskie srebro. Tym samym wywalczyła dla Słowacji 16 medal olimpijski od uzyskania przez to państwo niezależności w 1993 roku.

Zuzana Štefečeková, srebrna medalistka olimpijska. Foto: SME

Z pierwszego medalu cieszą się również Węgrzy. Pływak László Cseh zdobył srebro na 400 metrów motylkiem. To nie koniec jego zmagań, jak sam mówi, chciałby przywieść jeszcze z igrzysk złoto. Co najważniejsze, Węgrzy odnoszą sukcesy w najbardziej dla siebie prestiżowej konkurencji - piłce wodnej. Zarówno męska, jak i żeńska drużyna gromi wszystkich przeciwników. Złoto wydaje się nie zagrożone.

Tragedia w czeskiej Studence, gdzie przed rozpędzonym pociągiem z Krakowa zawalił się wiadukt, wciąż jest wyjaśniana przez policję. Do 7 ofiar śmiertelnych i 67 rannych, specjaliści dodają jeszcze straty finansowe, wstępnie szacowane na 136 milionów czeskich koron. Prawdopodobnie kwota ta obciąży konto głównego wykonawcy remontu wiaduktu firmę ODS-DSO z Ostrawy. Przedstawiciele firmy twierdzą, że na taką ewentualność są ubezpieczeni. Czeska kolej zaczęła wydawać poszkodowanym rzeczy ze zniszczonego pociągu. Krewni ofiar dostają od kolei także odszkodowania finansowe.

Miejsce wypadku w Studence widziane z lotu ptaka. Foto: MFDNES

Emocje w środkowoeuropejskich mediach wzbudza również wojna na Kaukazie. Służby dyplomatyczne Pragi i Bratysławy zaangażowały się w akcję dyplomatyczną na rzecz uspokojenia sytuacji. Zarówno Czesi, jak i Słowacy skrytykowali rozszerzenie konfliktu poza teren Osetii Południowej i wkroczenie wojsk rosyjskich na teren Gruzji. Czechy i Słowacja zadeklarowały przy tym pełne poparcie dla suwerennej i niepodzielnej Gruzji.

W nieco innym tonie wypowiada się węgierskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. W oficjalnych notach mowa tylko o "zaniepokojeniu jakie wywołał konflikt" i nalegania, aby użyć wszystkich możliwych środków, aby zatrzymać przemoc. Przy okazji, ministerstwo odradza węgierskim obywatelom podróże do Gruzji.
Budapeszt, dbając o bardzo dobre stosunki z Moskwą, jest bardzo oszczędny w ocenie sytuacji na Kaukazie. Rury z ropą i gazem biegną na Węgry inną trasą.

Źródła: mzv.cz, idnes.cz, lidovky.cz, mzv.sk sme.sk, pravda.sk, caboodle.hu, politics.hu, mfa.gov.hu Przeczytaj cały artykuł.

28.07 - 03.08 Europa Środkowa

Czeska Partia Narodowa ma pomysł co zrobić z europejskimi Romami. Należy ich wysłać do Indii, wynika z liczącego sto pięćdziesiąt stron raportu zatytułowanego Ostateczne rozwiązanie kwestii cygańskiej na Ziemiach Czeskich.

Przewodnicząca Partii Narodowej Petra Edelmannová.
[Foto: Jan Nevyhoštěný, Lidovky.cz]

"Po wszystkich próbach uporania się z Romami, jedynym rozwiązaniem jest repatriacia", twierdzi rzecznik partii Pavel Sedláček: "Należy wykupić tereny w Indiach i dać tym ludziom możliwość życia po swojemu i na swoim". Jak dodaje, niezbędne jest tu rozwiązanie ogólnoeuropejskie.

Raport stworzyli członkowie partii, przy wsparciu specjalistów ze środowiska akademickiego, ci jednak z pewnych względów woleli pozostać anonimowi. Publikację pełnego dokumentu przewidziano za miesiąc.
__________

Słowacja została liderem w rankingach ratingowych w ramach krajów Grupy Wyszehradzkiej - donosi słowacki dziennik SME. Po oficjalnym zaproszeniu Bratysławy do strefy euro, prestiżowa agencja ratingowa Moody's zmieniła ocene gospodarki naszych południowych sąsiadów ze "stabilnej" na "pozytywną". Równie dobre zdanie na temat Słowacji ma agencja Standard & Poor's, nieco słabiej ocenia ją Fitch. Bardzo dobry rating mają również Czesi, słabiej wypada Polska. Ostatnie miejsce w ramach Grupy Wyszehradzkiej zajmują Węgrzy, którzy jako jedyni dostali ocenę negatywną od agencji Standard & Poor's.
Do czego potrzebne są takie informacje? Wskaźniki ratingowe, poza prestiżem, przynoszą konkretne korzyści finansowe. Pozytywna ocena pomaga ściągnąć inwestorów zagranicznych oraz obniżyć koszty spłaty długu publicznego. Przeczytaj cały artykuł.

Kiedy Chorwacja uzna niepodległość Kosowa?

Rząd w Zagrzebiu prawdopodobnie w środę uzna niepodległość Kosowa. Niewykluczone, że tak samą decyzję podejmą równocześnie Węgry i Bułgaria. Byłyby to pierwsze kraje sąsiadujące z Serbią, które oficjalnie potwierdziły powstanie nowego państwa.

O możliwości uznania Kosowa od kilku dni spekulują chorwackie media. Politycy w Zagrzebiu oficjalnie nie ujawniają swoich planów. Mimo to, od dłuższego czasu, premier Ivo Sanader oraz prezydent Stjepan Mesić przedstawiają szereg argumentów, sugerujących taką decyzję.

Uznaniu Kosowa sprzeciwia się Niezależna Demokratyczna Partia Serbska (SDSS), wchodząca w skład chorwackiego rządu. Jej przedstawiciele twierdzą, że jest to zły moment. Wskazują na zbliżające się wybory parlamentarne w Serbii (zaplanowane na 11 maja) i niedawne niepokoje w Kosowskiej Mitrowicy.

W ostatnim badaniu opinii publicznej 79% Chorwatów stwierdziło, że nadszedł już odpowiedni moment, aby uznać niepodległość Kosowa.

Kwestia statusu Kosowa jest trudnym tematem we wszystkich krajach regionu. Przed paroma dniami, między innymi z tego powodu, rozpadł się rząd w Macedonii. Gabinet opuściła partia mniejszości albańskiej (DPA), popierająca uznanie niepodległości.

Parlament w Prisztinie ogłosił niepodległość Kosowa 17 lutego. Deklarację tę uznało, jak dotąd, 29 państw. Serbska dyplomacja nieoficjalnie uznaje to za sukces. Kosowscy politycy na początku tego roku zapowiadali, że w ciągu pierwszego miesiąca od ogłoszenia niepodległości, Kosowo zostanie uznane przez ponad 100 krajów. Przeczytaj cały artykuł.

Muzyka środka Europy: Erik Sumo

W tym tygodniu przenosimy się z Koszyc do Budapesztu, gdzie często gości węgierski zespół Erik Sumo. To kolejny projekt Ambrusa Tövisháziego, niegdyś wąsatego frontmena nie do końca poważnego projektu pt. Amorf Ördögök (Amorficzne diabły), a obecnego twórcy węgierskiego portalu muzycznego quart.hu.

Za mikrofonami stoją: wokalistka jazzowa Veronika Harcsa oraz legendarna Erzsi Kiss, słynąca z tego, że zamiast po węgiersku woli śpiewać w wymyślonym przez siebie języku. Ta ostatnia jest na tyle znana, że zespół występuje z nią jako "Erik Sumo & Kiss Erzsi". Razem wzięci tworzą coś z pogranicza elektroniki, popu, rocka i specyficznie węgierskiego dziwactwa.

W Polsce Erik Sumo & Kiss Erzsi wystąpili tylko raz, ubiegłego września w warszawskiej Fabryce Trzciny, gdzie dali się poznać od strony nieco ostrzejszej, niż na wydanym w ubiegłym roku krążku "My Rocky Mountain". Za to łatwiej ich dorwać na budapeszteńskim statku/klubie A38, przycumowanym na prawym brzegu Dunaju.

A oto koncertowe wykonania kawałka "My Rocky Mountain".



http://www.eriksumo.hu/ Przeczytaj cały artykuł.