Korupcja środkowoeuropesjka

Transparency International (TI) opublikowało dziś raport na temat korupcji na świecie. Jak wypada nasz region? Nie najgorzej: wysoko na 26 miejscu lokuje się Słowenia (wskaźnik 6,7 punktów na 10). W piątej i szóstej dziesiątce można znaleźć Czechy (5,2), Węgry (5,1), Słowację (5,0) i Polskę (4,6). Kilka pozycji niżej lokuje się Chorwacja (4,4).

Znacznie słabsze wyniki uzyskali najmłodsi członkowie Unii Europejskiej Rumunia (3,8) i Bułgaria (3,6) oraz aspirująca do UE Macedonia (3,6). To tylko nieznacznie lepiej niż takie kraje jak Serbia (3,4), Czarnogóra (3,4), Albania (3,4) czy Bośnia i Hercegowina (3,2). Brak informacji na temat Kosowa.

TI bada skalę korupcji za pomocą ankiet. Mieszkańcy poszczególnych krajów wypytywani są szczegółowo ile ich zdaniem są w stanie załatwić bez łapówki. Jest to więc badanie percepcji zasięgu korupcji, a nie samego zjawiska. Choć oczywiście jedno jest z drugim ściśle powiązane.

Zależność jest prosta: im więcej w danym kraju mówi się o korupcji (w mediach, na ulicach), tym słabiej dane państwo wypada w rankingach TI. Szczęśliwi mogą być więc Słoweńcy. Badania Transparency przeprowadzono zanim w kraju wybuchła afera wokół premiera.

Pierwszego września, w samym środku parlamentarnej kampanii wyborczej, słoweński szef rządu Janez Jansa i ludzie z jego otoczenia zostali oskarżeni o przyjęcie 21 milionów euro łapówki za ustawienie przetargu na transportery opancerzone Patria. Całej sprawie pikanterii dodaje fakt, że informacje te po raz pierwszy wyemitowała fińska telewizja państwowa. Śledztwo trwa, jak na razie żaden ze słoweńskich polityków nie został o nic oskarżony. Afera Patrii zdominowała jednak całą kampanię wyborczą, co przyniosło łatwe do przewidzenia konsekwencje. Słoweńska Partia Demokratyczna Janeza Jansy minimalnie przegrała niedzielne wybory. Przeczytaj cały artykuł.

Strzały w trakcie wyborów w Macedonii

Jedna z komisji wyborczych. Foto:Beta - AP [za:B92]

Jedna osoba nie żyje, osiem jest rannych. Niedzielne przedterminowe wybory parlamentarne w Macedonii przebiegły w bardzo niespokojnej atmosferze. Niepokoje dotyczą przede wszystkim północno-zachodniej części kraju, zamieszkałej głównie przez Albańczyków.

Głównym źródłem napięć jest niechęć między sympatykami dwóch konkurujących ze sobą stronnictw albańskich. W dwudziestu komisjach wyborczych wokół zamieszkałej przez Albańczyków wioski Aračinovo, głosowanie zostało wstrzymane. W jednej z miejscowości skradziono urnę wyborczą. Na razie aresztowane jedenaście osób. Z "głębokim zaniepokojeniem" na temat zamieszek wypowiadają się przedstawiciele organizacji międzynarodowych. Szef dyplomacji UE Javier Solana wezwał do przeprowadzenia ponownego głosowania w miejscach ogarniętych przez zamieszki.

Członkowie macedońskiego rządu zapewniają, że bez względu na koszty, wybory będą przeprowadzone zgodnie z demokratycznymi standardami i jeśli zajdzie taka potrzeba, w niektórych regionach zostaną powtórzone.

Są to piąte wybory parlamentarne w Macedonii, od momentu ogłoszenia przez to państwo niepodległości w 1991 roku. Sondaże przedwyborcze zapowiadają zwycięstwo obecnie rządzącej, centroprawicowej partii VMRO-DPMNE premiera Nikoli Gruevskiego.

Za: AFP, AP, B92, SME Przeczytaj cały artykuł.

Albańczycy wracają do macedońskiego rządu

Demokratyczna Partia Albańczyków (DPA) podjęła wczoraj wieczorem decyzję o powrocie do koalicji rządowej. Po wielogodzinnych negocjacjach szef DPA Menduh Tači oraz Nikola Gruevski - premier Macedonii i lider rządzącej VMRO-DPMNE ogłosili, że zawarto porozumienie dotyczące praw Albańczyków w Macedonii.

Uwzględniono w nim takie postulaty DPA, jak zwiększenie roli języka albańskiego w Macedonii, częstsze używanie flagi albańskiej i pomoc dla ofiar albańsko-macedońskiej wojny domowej z 2001 roku. Stworzeniem odpowiednich ustaw mają zająć się specjalne komisje, w skład których wejdą przedstawiciele obu partii. Jak zapowiedziano, powstaną one w ciągu 10 dni.

Podczas negocjacji pominięto problem niepodległości Kosowa. DPA, która jeszcze niedawno żądała uznania niepodległości prowincji zgodziła się na skreślenie tego tematu z agendy.

DPA opuściło rząd 13 marca tego roku. Gabinet Nikoli Gruevskiego, starający się obecnie o członkostwo w NATO znalazł się wówczas w bardzo ciężkiej sytuacji. Macedonia ma szansę na oficjalne zaproszenie do Sojuszu już w przyszłym tygodniu - na szczycie NATO w Bukareszcie.

Członkostwo Macedonii może jednak zablokować Grecja. Rząd w Atenach nie zgadza się, aby Skopje posługiwało się nazwą Republika Macedonii, argumentując, że stoją za tym ukryte roszczenia Skopje w stosunku do północno greckiej prowincji Macedonii.

Albańczycy stanowią w Macedonii ponad jedną czwartą populacji. Ich skupiska koncentrują się w północno-zachodniej części kraju. Jako jedyna mniejszość przekraczają konstytucyjną granicę 20%, która gwarantuje im uprzywilejowaną pozycję w państwie. W styczniu 2001 rozpoczął się trwający przez kilka miesięcy konflikt między Wyzwoleńczą Armią Narodową a rządem Macedońskim. Zakończyło go porozumienie w Ochrydzie w sierpniu 2001 roku, zwiększające uprawnienia mniejszości albańskiej. Na mocy tego porozumienia język albański stał się jednym z oficjalnych języków w niektórych regionach Macedonii. Przeczytaj cały artykuł.

Kiedy Chorwacja uzna niepodległość Kosowa?

Rząd w Zagrzebiu prawdopodobnie w środę uzna niepodległość Kosowa. Niewykluczone, że tak samą decyzję podejmą równocześnie Węgry i Bułgaria. Byłyby to pierwsze kraje sąsiadujące z Serbią, które oficjalnie potwierdziły powstanie nowego państwa.

O możliwości uznania Kosowa od kilku dni spekulują chorwackie media. Politycy w Zagrzebiu oficjalnie nie ujawniają swoich planów. Mimo to, od dłuższego czasu, premier Ivo Sanader oraz prezydent Stjepan Mesić przedstawiają szereg argumentów, sugerujących taką decyzję.

Uznaniu Kosowa sprzeciwia się Niezależna Demokratyczna Partia Serbska (SDSS), wchodząca w skład chorwackiego rządu. Jej przedstawiciele twierdzą, że jest to zły moment. Wskazują na zbliżające się wybory parlamentarne w Serbii (zaplanowane na 11 maja) i niedawne niepokoje w Kosowskiej Mitrowicy.

W ostatnim badaniu opinii publicznej 79% Chorwatów stwierdziło, że nadszedł już odpowiedni moment, aby uznać niepodległość Kosowa.

Kwestia statusu Kosowa jest trudnym tematem we wszystkich krajach regionu. Przed paroma dniami, między innymi z tego powodu, rozpadł się rząd w Macedonii. Gabinet opuściła partia mniejszości albańskiej (DPA), popierająca uznanie niepodległości.

Parlament w Prisztinie ogłosił niepodległość Kosowa 17 lutego. Deklarację tę uznało, jak dotąd, 29 państw. Serbska dyplomacja nieoficjalnie uznaje to za sukces. Kosowscy politycy na początku tego roku zapowiadali, że w ciągu pierwszego miesiąca od ogłoszenia niepodległości, Kosowo zostanie uznane przez ponad 100 krajów. Przeczytaj cały artykuł.

Protesty w Macedonii

We wtorek w macedońskiej Bitoli około tysiąca osób protestowało na głównej ulicy miasta, Magnolii, i przed konsulatem greckim. Uczestnicy (głównie licealiści i studenci) skandowali macedońskie hasła i śpiewali patriotyczne pieśni. Organizatorem manifestacji był Mladinskiot Odbor (Rada Młodzieżowa), którego przedstawiciele odżegnując się od polityki mówią o sobie, że kładą wyłącznie nacisk na stanowisko młodych ludzi w sprawie konfliktu macedońsko-greckiego.

foto: http://www.dnevnik.com.mk/?ItemID=A8F37EFDE20E2E418F6ADC9E5A1B5B51

Od roku 1992 trwa konflikt pomiędzy Republiką Macedonii a Grecją w kwestii nazwy byłej republiki jugosłowiańskiej. Grecja sprzeciwia się używaniu nazwy Macedonia przez rząd w Skopje, tłumacząc to wyłącznie greckimi prawami do tej nazwy. Konflikt doprowadził do nałożenia na Macedonię greckiego embargo w latach 1993-1995. Rozmowy grecko-macedońskie prowadzone pod kuratelą ONZ, UE i USA doprowadziły do porozumienia w roku 1995, na mocy którego Macedonia została określona na potrzeby polityki międzynarodowej nazwą The Former Yugoslav Republic of Macedonia. Musiałą zmienić część zapisów konstytucji oraz zmienić swoją flagę (gwiazda z Verginy została zastąpiona ośmioramiennym słońcem).

W lutym br. premier Grecji Kostas Karamanlis zapowiedział, że jego państwo nie zgodzi się na wejście Macedonii do NATO i Unii Europejskiej, o ile kraj ten nie zmieni nazwy. Według greckiej prasy nowe nazwy macedońskiego państwa mogłyby brzmieć: Demokratyczna Republika Macedonii, Konstytucyjna Republika Macedonii, Niezależna Republika Macedonii, Republika Górnej Macedonii lub Republika Nowej Macedonii.

Z opublikowanego pod koniec lutego sondażu wynika, że 83,7 procent Greków jest przeciwna przyjęciu Macedonii do NATO, jeśli do najbliższego szczytu Sojuszu nie zostanie osiągnięty kompromis w sprawie nazwy tego kraju.

Szczyt NATO w Bukareszcie odbędzie się 2 kwietnia.


źródło: dnevnik.com.mk Przeczytaj cały artykuł.

Brukselskie rozmowy o wizach

Macedonia i Albania decyzje dotyczące rozwiązanie problemu wizowego odkładają do spotkania w Brukseli.

Trzy kraje Grupy Adriatyckiej: Albania, Chorwacja i Macedonia,  zobowiązane są przedkładać ambasadorom NATO sprawozdania dotyczące reform przegotowujących ich alians do Sojuszu. Spotkanie w Brukseli, datowane na koniec stycznia, premierzy Albanii Sali Berisha i Macedonii Nikola Gruevski chcą poświęcić na rozmowy o obowiązujących przepisach dotyczących wiz między oboma krajami.

Według źródeł albańskich, decyzja Macedonii o wzmożonych kontrolach na granicy z Albanią będzie jednym z tematów spotkania.

Obecnie rozmowy o obowiązku wizowym prowadzone są przez ministrów spraw zagranicznych obu krajów.

www.dnevnik.com.mk Przeczytaj cały artykuł.

Żałoba narodowa w Macedonii

Po sobotniej katastrofie śmigłowca, którym wracali z europejskiej misji pokojowej w Bośni żołnierze armii macedońskiej, w obu krajach ogłoszono żałobę narodową. Samolot z jedenastoma żołnierzami na pokładzie rozbił się niedaleko miejscowości Blaca w Bośni. Żołnierze służyli w Mostarze w misji pokojowej EUFOR-u "Altea" od 14 lipca 2007 roku. Łącznie grupa macedońska liczyła 17 osób i była częścią Międzynarodowej Grupy Bojowej Południowy-Wschód. Według informacji z dnia 15. stycznia, kontyngent macedoński ma w tym roku powiększyć się o kilkanaście osób.

 

W pogrzebie, który odbył się w Skopje, wzięli udział przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, ministrowie obrony krajów sąsiadujących z Macedonią, attaché wojskowi krajów członkowskich NATO oraz komendant EUFOR-u, generał-major Ignacio Martin Villalain.


www.dnevnik.com.mk Przeczytaj cały artykuł.